Πέμπτη 18 Οκτ 2018 10:00      

Η ίδρυση του Μακεδονικού κράτους

Του Σπυρίδωνα Δημ. Δαμάνη

Ιδρυτής της δυναστείας κατά τον Ηρόδοτο υπήρξε ο Περδίκας «ο κτησάμενος… την τυρανίδα» και «ο κτησάμενος την αρχήν» (8. 137.1 και 8.139). Ούτε ο Ηρόδοτος ούτε ο Θουκυδίδης δίνουν τη χρονολογία του ερχομού του Περδίκα στη Μακεδονία, παρά μόνο με τον ασαφή όρο  «το αρχαίον», ο οποίος υπονοεί τον Στ’ αιώνα ή νωρίτερα (Ηροδ. 9.45. 2 Θουκ. 2993). 

Η ιστορία που συνδέεται με τον Περδίκα Α΄, είναι η εξής:
Τρεις εξόριστοι από το Αργος ήλθαν στους Ιλλυριούς – τρία αδέλφια από την οικογένεια του Τημένους, ο Γανάνης, ο Αεροπός και ο Περδίκκας και από τους Ιλλυριούς πέρασαν στην Ανω Μακεδονία και έφθασαν σε μια πόλη ονόματι Λεβαία. 

Εκεί υπηρέτησαν ως εργάτες, για το μεροκάματο, στο ανάκτορο του Βασιλιά, ο ένας φροντίζοντας τα άλογα, ο άλλος τα βόδια και ο πιο μικρός απ’ αυτούς ο Περδίκκας , τα μικρά ζωντανά. 

Η γυναίκα του βασιλιά μαγείρευε η ίδια το φαγητό τους επειδή τα παλιά τα χρόνια και οι βασιλικές οικογένειες είχαν έλλειψη χρημάτων. Όποτε έψηνε ψωμί, το καρβέλι του Περδίκκα φούσκωνε και γινόταν διπλάσιο στο μέγεθος. Βλέποντας  ότι αυτό συνέβαινε πάντοτε, το είπε στον άνδρα της. Μόλις το άκουσε εκείνος, σκέφτηκε πως αυτό ήταν κάποιος οιωνός και συμβόλιζε κάτι σημαντικό. Φώναξε λοιπόν τους εργαζόμενους και τους διέταξε να φύγουν από την περιοχή του. Εκείνοι όμως είπαν πως πριν φύγουν έπρεπε να πληρωθούν τα μεροκάματά τους. Όταν ο βασιλιάς τους άκουσε να μιλούν για ημερομίσθια, καθώς ο ήλιος έμπαινε στο σπίτι μέσα από την καπνοδόχο, είπε δείχνοντας το φως του ήλιου:  «Αυτός είναι μισθός που σας αξίζει και αυτόν σας δίνω».  Ο Γανάνης και ο Αέροπος, που ήταν μεγαλύτεροι, ακούγοντας τον έμειναν άναυδοι, τρομοκρατημένοι. Το αγόρι, όμως, που έτυχε να έχει το μαχαίρι πάνω του, είπε: «Δεχόμαστε αυτό που μας προσφέρεις  Βασιλιά» και τράβηξε μια γραμμή γύρω από το φως του ηλίου στο πάτωμα με το μαχαίρι του. Ύστερα, μάζεψε το φως  του ήλιου μέσα στον κόρφο του τρεις φορές και έφυγε αυτό και οι συνοδοί του. »

Όταν ξεμάκρυναν, ένας από τους συμβούλους του βασιλιά εξήγησε τι ήταν αυτό που είχε κάνει το αγόρι και με ποια πρόθεση είχε δεχτεί το προσφερόμενο δώρο. Ακούγοντας το ο βασιλιάς έγινε έξαλλος και έστειλε πίσω τους  κάποιους ιππείς να τους σκοτώσουν. Λοιπόν, υπάρχει ένα ποτάμι σ’ αυτή τη γη, στο οποίο οι απόγονοι αυτών των ανδρών από το Αργος προσφέρουν ακόμη θυσίες για το θεωρούν σωτήρα τους. Αυτό το ποτάμι, όταν το διέσχισαν οι Τημενίδες, υψώθηκε φουσκώνοντας τόσο πολύ, ώστε δεν μπόρεσαν οι ιππείς να το διασχίσουν. Τα αδέλφια ήλθαν σ’ ένα άλλο τόπο, στη Μακεδονία και έζησαν κοντά στους «Κήπους», όπως ονομάζονται «του Μίδα» γιού του Γορδίον. Σ’ αυτούς τους κήπους τα τριαντάφυλλα μεγαλώνουν από μόνα τους, το καθένα με εξήντα πέταλα και ξεπερνούν όλα τα’ άλλα σε ευωδία. Εκεί, επίσης, πιάστηκε ο Σειληνός, έτσι λένε οι Μακεδόνες. 

Πάνω από τους κήπους υψώνεται ένα βουνό που ονομάζεται Βέρμιο, αδιάβατο το χειμώνα. Αφού κατέκτησαν αυτή τη γη, ξεχύθηκαν απ’ αυτήν και άρχισαν να υποτάσσουν και την υπόλοιπη Μακεδονία» (6).

Ο Περδίκκας, γνωστός στην ιστορία ως Περδίκκας Α, αναδείχθηκε γενάρχης της βασιλικής μακεδονικής δυναστείας των Τημενιδών, στην  οποία ανάγουν την καταγωγή τους ο Φίλιππος Β΄,  και ο γιός του στρατηλάτης Αλέξανδρος ο Μέγας. Αλλά και από το αποτυπωθέν εκείνο σχήμα του ηλιακού φωτός στο δάπεδο του παραπάνω ανακτόρου εμπνεύστηκαν οι Μακεδόνες το έμβλημα του βασιλικού τους οίκου. Το συγκεκριμένο έμβλημα δεν είναι άλλο από το δεκαεξέκτινο ηλιακό αστέρι που ανακαλύφθηκε από τον καθηγητή Μανόλη Ανδρόνικο το 1977 πάνω στη χρυσή λάρνακα με τα οστά του Φιλίππου Β΄, κατά την ανασκαφή της μεγάλης τούμπας της Βεργίνας (7).

Κατά τον Παυσανία γενάρχης της Μακεδονικής δυναστείας υπήρξε ο Κάρανος, Αργείος και αυτός καταγόμενος εκ των Τημενιδών Ηρακλειδών (Παυσανίας 1χ,40.8) .

Συγγραφείς μεταγενέστεροι του Ηροδότου και του Θουκυδίδη καταγράφουν διάφορες προσθήκες στη βασιλική γενεαλογία, αναφέροντας μερικές φορές έως και τρεις βασιλείς προκατόχους του Περδίκκα. Αυτές οι προσθήκες πρέπει να θεωρηθούν μη ιστορικές και μη αυθεντικές, επειδή οι έγκυρες θέσεις του Ηροδότου και του Θουκυδίδη δεν μπορούν να αμφισβητηθούν με καμία λογική αιτία, γράφει ο Hammond.

Η πρώτη προσθήκη, που ανέφερε ως πρώτο βασιλιά τον Κάρανο, καταγράφηκε σ’ ένα χρησμό ο οποίος  έφθασε ως εμάς. Τον είχαν πει ότι «αυτός και όλοι του οι απόγονοι πρέπει να κατοικήσουν» στον τόπο όπου είχε πρωτοδεί τις αίγες, δηλαδή τις Αιγές. Αυτός λοιπόν ο χρησμός θα πρέπει να είχε διατυπωθεί μ’ αυτόν τον τρόπο πριν μεταφέρει τη βασιλική έδρα από τις Αιγές στην Πέλλα ο Αρχέλαος, ο οποίος βασίλευσε από το 413 περίπου μέχρι το 399 π.χ. 

 Έτσι η προσθήκη του Καράνου μπορεί να τοποθετηθεί το πιθανότερο μεταξύ των ετών 407 ως 400 περίπου π.Χ. (Βλ. Ν. C.L. HAMMOND,  τ.  4ος σελ 53-55).

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 
Ν. HAMMOND «Ιστορίες της Μακεδονίας» εκδόσεις Μαλλιάρης Παιδείας τον Α. σελ. 56-57. ALPHA BANK,  αποκλειστική διάθεση εφημ. Έθνος ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΕ σελ. 53, 56-57.
Γ. Ράπτης «Το εγχειρίδιο του καλού Μακεδόνα « εκτύπωση βιβλιοδεσία  τυπογραφείου Αδάμου, Κατερίνη 2018, σελ 37.

Άρθρα Ιστορικά

Ακολουθήστε το "Ο.Β." στο twitter και κάντε like στην σελίδα μας στο facebook και μάθετε πρώτοι όλα όσα συμβαίνουν!

Scroll to Top